خراشاد روستای جهانی توبافی

خراشاد روستایی کوچک در شرق ایران، در خراسان جنوبی است. این روستا در دره نصرآباد واقع شده و نام یگانه اش به معنای “محل طلوع خورشید” در زبان پهلوی، یادآور مناظر بی‌مانند آن است. با قدمتی که به دوران پیش از اسلام می‌رسد، این روستا از نادر نمونه‌های روستایی ایران است که به جای خالی شدن از سکنه، هر ساله پذیرای مهاجران جدید است. این روستا سرزمین مادری بسیاری از نخبگان علمی، فرهنگی و اقتصادی است که تعداد این افراد در مقایسه با جمعیت هزار نفری روستا بسیار زیاد است، تا جایی که به عنوان روستای نخبه پرور ایران نامیده می‌شود.
سکنه این روستا در کنار فعالیت هایی همچون کشاورزی، در صنایع دستی فعال هستند. در سال ۲۰۱۸ روستای خراشاد برای تولید محصولات دست باف با نام “روستای جهانی توبافی” در فهرست شهرهای جهانی صنایع دستی ثبت شد.

توبافی هنر تولید محصولات سنتی گوناگون پارچه از پنبه و ابریشم است. امروزه همچنان بافت پارچه‌های سنتی با همان ابزار سنتی انجام می‌شود. محصول نهایی از جنس کتان و ابریشمی بی مانند است که از مواد خامی مانند ابریشم، پنبه، پشم و الیاف ویسکوز (کتان فرآوری شده با چسب چوب) تهیه شده است.
از سال ۲۰۰۴ میلادی، آموزش رسمی این هنر با همکاری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری انجام می‌شود. از سال ۲۰۱۱ با وضع قوانین حرفه ای و استانداردهای تکنیکی، مدرک کارآموزان بر مبنای روش حرفه ای و تکنیکی صادر می‌شود. در حال حاضر بیش از سیصد نفر به عضویت تعاونی زنان و ۲۰۶ نفر به عضویت تعاونی وزین خراشاد درآمده‌اند. با تولید روزانه بالغ بر ۱۲۰۰ متر مربع، این محصول پس از فرش و گلیم پرفروش‌ترین صنایع دستی استان است.

در خراشاد تقریبا تمامی بانوان به شغل بافندگی مشغول هستند حتی بانوان دانشجو یا شاغل که موقتا در بیرجند اقامت دارند در ایام تعطیلات به خراشاد بازگشته و به هنر بافندگی می‌پردازند در همین راستا و پس از ثبت به عنوان روستای ملی توبافی، یکی از کاندیدهای ثبت جهانی قرار گرفت که پس از بازدید ارزیابان و کارشناسان منطقه غرب آسیا و اقیانوسیه به عنوان دومین روستای جهانی ایران، با عنوان روستای جهانی توبافی (حوله بافی)، ثبت جهانی شد.